Ministerstwo Zdrowia i NFZ zapowiadają dobry posiłek jako standard w każdym szpitalu
„Parówka, biały chleb, musztarda, herbata, nieapetyczne jedzenie, zimne posiłki: czy takie żywienie sprzyja zdrowiu?!” – jeszcze niedawno często w mediach społecznościowych tak opisywali pacjenci posiłki w szpitalu. Żywienie w przypadku wielu chorób jest elementem leczenia, stąd liczne apele o zmiany. Do końca grudnia 2025 r. prowadzony był pilotaż programu „Dobry posiłek w szpitalu”. W wielu szpitalach objętych pilotażem zmiany zauważyli pacjenci: w ramach posiłku pojawiały się ciemne pieczywo, jogurt, świeże owoce, a w niektórych szpitalach – nawet możliwość wyboru posiłków. Pod koniec roku, w związku z dziurą w finansach NFZ pojawiały się pogłoski o zamknięciu programu. Dementowało to Ministerstwo Zdrowia, informując, że z końcem grudnia 2025 r. faktycznie kończy się program pilotażowy, ale od stycznia nowe standardy żywienia w szpitalach mają stać się standardem opieki nad pacjentami we wszystkich szpitalach w Polsce.
Obawy szpitali dotyczyły tego, jak będzie wyglądało finansowanie nowych standardów żywienia. Na spotkaniu z dziennikarzami 30 stycznia wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski, prezes NFZ Filip Nowak oraz Daniel Rutkowski, prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, poinformowali, że NFZ zwiększa od stycznia 2026 r. finansowanie wycen świadczeń szpitalnych o wyższą stawkę za wyżywienie pacjenta.
Nowe standardy żywienia będą o obowiązywać we wszystkich szpitalach. W odróżnieniu od programu pilotażowego dodatkowe pieniądze nie będą pieniędzmi „znaczonymi”, tylko będą przekazywane całościowo, w ramach wyceny świadczeń.
Nie 20, tylko 64 zł: tyle na dzienne wyżywienie pacjenta dostaną szpitale
Program pilotażowy „Dobry posiłek w szpitalu” wszedł we wrześniu 2023 i trwał do końca 2025 roku. Objął 582 szpitali, z czego 40 proc. to były szpitale powiatowe. Z programu skorzystało prawie 4 mln pacjentów.
Szpitale biorące udział w programie dostały dodatkowo 25 zł dziennie na pacjenta – na poprawę standardów żywienia. Jednym z obowiązków udziału w pilotażu i otrzymania dodatkowych środków było zamieszczenia zdjęć na stronie internetowej.
Przed przystąpieniem do pilotażu AOTMiT zapytała szpitali, jaką kwotę przeznaczają na dzienne wyżywienie pacjentów. Okazało się, że rozpiętość była duża: w 2023 dzienne stawki żywieniowe w szpitalach wahały się od 17 do 80 zł. Po zakończeniu programu AOTMiT sprawdziła, czy wszystkie dodatkowe pieniądze (25 zł dziennie) zostały przeznaczone na poprawę wyżywienia. Okazało się, że nie: 93 proc. szpitali biorących udział w pilotażu, które dostawały 25 zł na dzienne wyżywienie pacjenta, dopłacała mniej niż 25 zł dziennie do wyżywienia. Zaledwie 7 proc. dopłacało 25 zł i więcej.
Dlatego obecnie AOTMiT wyceniła dopłatę nieco niżej: standardowa stawka dodatkowej dopłaty ma wynieść 20,90 zł dziennie, w przypadku wyżywienia dla dzieci i młodzieży; 20,90 zł w przypadku wyżywienia dla dorosłych, a 23,50 zł – dla kobiet w ciąży.
– To nie jest jednak stawka całodziennego wyżywienia w szpitalu; w wycenie taryf leczenia szpitalnego była już „zaszyta” wcześniej stawka żywieniowa: 43 zł. Od stycznia szpitale dostaną więcej o 20,90 zł (23,50 zł w przypadku kobiet w ciąży i karmiących) – zaznaczał prezes AOTMiT Daniel Rutkowski.
Tak więc (w sumie) stawka żywieniowa powinna wynieść ok. 64 zł dziennie. Tyle, że nie będą to środki „znaczone”, osobno wyodrębnione na żywienie, tylko – włączone do kosztów wyceny świadczeń. Dostaną je wszystkie szpitale, ponieważ wszystkie placówki muszą wprowadzić nowe standardy żywienia jako standard.
Lepsze posiłki w szpitalu
– Standardy, jak mają wyglądać posiłki w szpitalu, przygotowali dietetycy z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-PZH. Chcemy, by pacjenci w całej Polsce mieli dostęp do właściwego żywienia, żeby leczenie szpitalne nie kojarzyło się ze złym żywieniem – mówił prezes NFZ Filip Nowak.
W dodatkowych kwotach 20,90/23,50 zł dziennie na wyżywienie są więc pieniądze na konsultację diet szpitalnych z dietetykiem, a –jeśli to będzie konieczne w przypadku niektórych pacjentów – także z logopedą.
Szpital ma również zapewnić pacjentom stały dostęp do wody pitnej.
– Jednolity standard żywienia szpitalnego będzie obowiązywał w drugiej połowie roku, zapewne od września, we wszystkich szpitalach. Przygotowaliśmy już projekty zarządzeń, w oparciu o które będą rozliczane świadczenia, a mówmy o nowych taryfach dla ok. 900 świadczeń. Finansowanie będzie już od stycznia, ze względu na to, żeby szpitale mogły już zawierać umowy z podwykonawcami lub same odpowiednio przymierzyły się do nowych standardów – zaznaczył prezes NFZ Filip Nowak.
Koszty wejścia w życie zmian to dla NFZ 895 mln zł.